Sözlük
Raporlarda karşınıza çıkan terimlerin karşılıkları. Formülü olanların formülü de yazılı.
Bir soruyu doğru cevaplayan öğrencilerin tüm öğrencilere oranı. 0 ile 1 arasında bir sayıdır; büyüdükçe soru kolaylaşır. 0,50 civarındaki maddeler öğrenciler arasındaki farkı en iyi gösterir, ancak bir sınavın tamamı 0,50'lik maddelerden oluşmaz — kolay maddeler de sınavın başlangıcında işlevlidir.
Sınavdan yüksek puan alan üst %27'lik grup ile düşük puan alan alt %27'lik grubun aynı soruyu doğru cevaplama oranları arasındaki fark. Sorunun "bilen ile bilmeyeni ayırma" gücünü ölçer. 0,40 ve üzeri çok iyi, 0,30–0,39 iyi, 0,20–0,29 düzeltilmeli, 0,20 altı sorudan çıkarılmalı sayılır. Negatif değer, soruyu iyi öğrencilerin daha çok yanlış yaptığını gösterir; genellikle cevap anahtarı hatasına işaret eder.
Çoktan seçmeli bir soruda her seçeneğin kaç öğrenci tarafından işaretlendiğinin dağılımı. Hiç işaretlenmeyen bir çeldirici sorunun seçenek sayısını fiilen azaltır; doğru cevaptan daha çok işaretlenen bir çeldirici ise ya öğretimdeki bir kavram yanılgısına ya da soru metnindeki bir belirsizliğe işaret eder.
Sınavın iç tutarlılık güvenirliğini veren katsayı. Sınavın maddelerinin aynı özelliği ne kadar tutarlı ölçtüğünü gösterir; 0 ile 1 arasındadır ve 0,70'in üzeri genellikle yeterli sayılır. Yalnızca doğru/yanlış biçiminde (0-1) puanlanan maddelerde hesaplanır; kısmi puan verilen açık uçlu sorular bulunan sınavlarda hesaplanmaz.
Puanların ortalamadan ne kadar uzağa yayıldığını gösteren ölçü. Küçük standart sapma sınıfın birbirine yakın puanlar aldığını, büyük olan ise puanların dağıldığını söyler. İki sınıfın ortalaması aynıyken standart sapmaları çok farklı olabilir; ortalama tek başına bu farkı gizler.
Bir öğrencinin puanının, grup ortalamasından kaç standart sapma uzakta olduğunu gösteren standartlaştırılmış değer. Farklı zorluktaki iki sınavın sonucunu karşılaştırılabilir hâle getirir. 0 ortalamayı, +1 ortalamanın bir standart sapma üstünü ifade eder.
Çoktan seçmeli sınavlarda doğru sayısından, yanlışların belirli bir katsayıyla çarpımının çıkarılmasıyla bulunan değer. Katsayı sınav düzenine göre değişir; dört yanlışın bir doğruyu götürdüğü düzende 0,25'tir. Boş bırakılan sorular neti etkilemez.
Sınavın bölümlerinden (derslerinden) elde edilen netlerin, o bölüm için tanımlanmış katsayılarla çarpılıp toplanmasıyla bulunan puan. TYT ve AYT gibi çok bölümlü sınavlarda derslerin puana katkısı eşit olmadığı için kullanılır.
Öğrencinin bir dersin belirli bir bölümünde edinmesi beklenen bilgi, beceri veya tutum. Öğretim programlarında kodlanmış hâlde bulunur (örneğin M.9.1.1). Bir soru bir ya da birden çok kazanımı ölçebilir; ölçme sisteminde soruların kazanıma bağlanması, sonucun "kim başarısız" yerine "ne öğrenilmedi" sorusunu yanıtlamasını sağlar.
Sınav sonuçlarının soru bazında değil kazanım bazında toplanması. Her kazanım için doğru cevaplama yüzdesi çıkarılır; böylece hangi konunun yeniden işlenmesi gerektiği, hangi kazanımın sınıf genelinde eksik kaldığı görünür hâle gelir.
Bir sınavdaki her sorunun güçlük, ayırt edicilik ve çeldirici dağılımı açısından incelenmesi. Amaç öğrenciyi değil sınavı değerlendirmektir: hangi soru işini yapıyor, hangisi düzeltilmeli, hangisi bankadan çıkarılmalı.
Bir puan kümesini özetleyen temel ölçüler: ortalama, ortanca (medyan), standart sapma, en düşük ve en yüksek puan, ranj. Sınıfın genel durumunu tek bakışta verir.
Öğrencinin cevaplarını işaretlediği, optik okuyucu tarafından okunabilen basılı form. Okuyucu formu sabit genişlikli bir metin dosyasına çevirir; hangi karakter aralığının hangi bilgiye karşılık geldiği (sütun haritası) tanımlanmadan bu dosya kullanılamaz.
Kopyayı zorlaştırmak için soruların sırası değiştirilerek üretilen sınav sürümleri (A, B, C…). Her kitapçığın kendi cevap anahtarı vardır; puanlama sırasında öğrencinin cevapları kendi kitapçığının anahtarıyla karşılaştırılmalıdır.
Sınavdaki her sorunun doğru seçeneğini bildiren liste. Çok bölümlü ve çok kitapçıklı sınavlarda bölüm ve kitapçık kırılımında tutulur; anahtardaki bir hata tüm sonuçları bozduğu için sisteme girişinin denetlenebilir olması önemlidir.
Aynı düzende, dönem boyunca art arda uygulanan denemelerin oluşturduğu dizi. Serinin değeri tek bir denemenin sonucunda değil, öğrencinin denemeden denemeye gösterdiği gidişattadır.
Öğrencinin başarısının, önceden belirlenmiş bir ölçüte göre değil grubun geneline göre yorumlanması. Sıralama, yüzdelik dilim ve z puanı bu yaklaşımın araçlarıdır.
Öğrencinin başarısının, gruptan bağımsız olarak önceden tanımlanmış bir ölçüte göre yorumlanması. Kazanım bazlı değerlendirme bu yaklaşıma girer: sorulan soru, öğrencinin kazanımı edinip edinmediğini söyler; sınıfın geri kalanının ne yaptığı bu yargıyı değiştirmez.
Bir ölçme aracının, ölçmeyi amaçladığı özelliği gerçekten ölçme derecesi. Güvenilir bir sınav geçerli olmayabilir: tutarlı biçimde yanlış şeyi ölçüyor olabilir.
Bir ölçme aracının tutarlı ve tekrarlanabilir sonuç verme derecesi. Aynı öğrenci grubuna aynı koşullarda uygulandığında benzer sonuçlar üretmesi beklenir. KR-20 ve Cronbach alfa bu özelliği sayısallaştıran katsayılardır.
Kurumunuz için demo hesabı açalım; kendi öğrenci listenizi aktarıp geçmiş bir sınavınızın analizini alın. Kurulum ve aktarımda yanınızdayız.